Một suy ngẫm về nhân quả

Các bạn có bao giờ tự suy nghĩ rằng xác suất tử vong (tai nạn, thiên tai, bệnh tật, …) của bạn vào ngày mai là bao nhiêu? 0.1%, 2%, …. Các bạn có biết rằng bất kể con số đó là bao nhiêu thì nó sẽ tăng gấp đôi sau tám năm sau. Đó là một thực tế đáng ngạc nhiên và lần đầu tiên được khám phá bởi nhà thông kê người Anh, Benjamin Gompertz, giờ đây nó được biết tới như là định luật tử vong Gompertz của con người.

usa-death_rates
Hình 1. Tỷ lệ tử vong của người Mỹ năm 2005 theo số liệu của US Census Bureau.

Các bạn có thể không tin, nhưng con số không biết nói dối. Hình 1 cho thấy tỷ lệ tử vong của người Mỹ năm 2005 theo số liệu của US Census Bureau. Các số liệu này gần như phù hợp hoàn hảo với định luật Gompertz; tỷ lệ tử vong tăng gấp đôi sau mỗi 8 năm. Đồ thị cũng cho thấy khả năng tử vong tăng lên nhanh chóng sau 80 tuổi. Tỷ lệ này cũng không có vẻ ngẫu nhiên mà tuân theo một hàm số mũ P(t) = EXP[-0.003*EXP[(t-25)/10]], trong đó t là độ tuổi. Hàm mũ này nói với chúng ta rằng 99.999999% chúng ta sẽ chết ở độ tuổi 130. Hơn thế nữa, bất chấp khoảng cách, tuổi thọ trung bình và văn hoá khác nhau giữa các nước, định luật Gompertz vẫn luôn đúng “tỷ lệ tử vong luôn tăng gấp đôi sau một số năm nhất định”. Đây là một thực tế đáng ngạc nhiên, và không ai biết tại sao nó đúng. Một điều có thể suy ngẫm ở đây là, tỷ lệ tử vong tăng nhanh không phải do yếu tố môi trường hay hoàn cảnh mà có thể do “nhân quả”, không có sinh ra thì không thể có diệt mất; không có thường tồn thì không thể có ngắn ngủi. Tuy nhiên với sự tiết bộ vượt bậc hiện nay, định luật Gompertz có thể bị lung lay, nhưng cá nhân tôi cho rằng thuyết “nhân quả” thì vẫn luôn vững chắc và đó cũng là sự công bằng trong cuộc sống.

2 comments

  1. Tỉ lệ tử vong tăng cao bởi điều kiện sống của con người càng ngày càng lên cao, điều đó tỉ lệ thuận với việc cuộc sống/cách sống nó phức phạp hơn, cần sử dụng nhiều “não xấu” hơn để tồn tại.

    Thực ra, luật nhân quả nó đến khá là nhanh và thường xuyên, chỉ cần “khẩu nghiệp” thôi cũng đủ bị “hái quả” ngay lập tức rồi (kinh nghiệm bản thân, haha)

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s