Tạm biệt Walter Kohn

kohn_th

Walter Kohn, một tượng đài của vật lý lý thuyết của thế kỷ 20. Ông đã mất tại nhà riêng ở Santa Barbara, California, USA vào ngày 19 tháng 4 năm 2016.

Tác giả của bài blog muốn gửi một lời “cám ơn” đến ông, với tư cách cá nhân, lý thuyết của ông theo một cách nào đó đã ảnh hưởng sâu xắc đến hầu hết các nhà vật lý hiện nay trong đó có tôi. Nhớ lại những năm cuối đại học (năm 2012), khi còn là sinh viên của trường Bách Khoa, tôi đã bị say mê lý thuyết của ông. Mặc dù là sinh viên cơ khí nhưng tôi đã nhanh chóng chuyển sang tìm hiểu vật lý lý thuyết. Tại thời điểm đó, xung quanh tôi gần như không có ai làm về lĩnh vực lý thuyết phiếm hàm mật độ (DFT). Vắng bóng sự hướng dẫn, gần như tôi đã tự học DFT, thật may mắn lý thuyết của ông quá sáng sủa cho người không có nền tảng vật lý như tôi. Công bố khoa học đầu tiên của chúng tôi trên Surface Science khi tôi học năm cuối đại học là minh chứng cho điều đó. Mặc dù công bố khi đó chỉ là một nghiên cứu nhỏ nhưng nó thực sự tạo cảm hứng cho tôi tiếp tục theo đuổi vật lý lý thuyết đến nay.

Giáo sư Kohn sinh ngày 9 tháng 3 năm 1923 tại Áo, ông có một tuổi thơ dữ dội và là nạn nhân của phát xít Đức. Sau khi sống xót ở các trại giam của Đức quốc xã tại Anh và Canada, ông phục vụ trong quân đội Canada và nghiên cứu toán và vật lý tại Đại học Toronto. Năm 1946, ông chuyển đến trường Harvard dưới sự hướng dẫn của Julian Schwinger (người chia sẻ giải Nobel vật lý 1965 với Tomonaga Shinichirō và Richard Feynman về lý thuyết điện động học lượng tử). Chỉ sau hai năm ông đã hoàn thành luận án tiến sĩ về nghiên cứu cơ học lượng tử của sự va chạm của các hạt nhân nhẹ.

Mặc dù là một nhà vât lý nghiên cứu về lý thuyết cơ học lượng tử, ông đã nhanh chóng chuyển hướng sang vật lý chất rắn. Công việc khi đó của ông như là một cố vấn của Bell Labs, do đó ông đã làm việc với những nhà khoa học hàng đầu về vật lý chất rắn và chất bán dẫn như Philip Anderson và Conyers Hering. Cũng tại Bell Labs, ông hợp tác với Joaquin Luttinger, kết quả của sự hợp tác này là hai kết quả quan trọng trong vật lý chất rắn ngày nay đó là: (1) khối lượng hiệu dụng của điện tử, dựa trên nghiên cứu này, chúng ta có thể nghiên cứu các điện tử trong chất rắn như một hạt có khối lượng. (2) lý thuyết chất rắn trong từ trường và nguồn gốc của phương trình vận tải Boltzmann cho các hạt lượng tử. Trong khi đó ông cũng phát triển lý thuyết của ông về sự bất thường trong phổ phonon của kim loại, mà ngày nay chúng ta gọi là bất thường Kohn.

Năm quan trọng nhất trong sự nghiệp của ông là vào mùa thu năm 1963. Cùng với Hohenberg, cả hai đã công bố bài báo đầu tiên về DFT. Một năm sau, ông cùng với đồng nghiệp khác là Lu Sham công bố bài báo thứ hai về DFT. Một thống kê năm 2005 cho thấy cả hai bài báo là một trong 10 bài báo quan trọng nhất trong lịch sử 110 năm của tạp chí Physical Review. Kết quả là giải Nobel hoá học năm 1998 cho những đóng góp của ông về DFT. Để biết chi tiết thêm về hai bài báo trên, các bạn có thể tham khảo bài viết “50 năm đóng góp và hình thành của lý thuyết phiếm hàm mật độ (DFT)“.

Ngoài việc là một trong những nhà khoa học nổi bật nhất, ông còn được biết tới là một nhà tư tưởng, lãnh đạo và chính khách. Ông là nhà lãnh đạo của các giảng viên của Đại học California trong việc cố gắng phản đối chương trình thí nghiệm vũ khí hạt nhân của Mỹ tại Los Alamos (mặc dù đã không thành công). Ông cũng quan tâm sâu xắc đến môi trường và là giám đốc sản xuất của bộ phim năm 2005 “The Power of the Sun”.

Trong thế giới khoa học rộng lớn, ảnh hưởng của ông sẽ mãi mãi được nhắc đến. Một lần nữa “cám ơn” và “tạm biệt” ông, một nhân cách lớn.

 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s